Οι κουρτίνες στα ξενοδοχεία και γενικά στους χώρους φιλοξενίας έχουν πάντα διπλό ρόλο.
Από τη μία, αποτελούν βασικό στοιχείο του interior design καθώς καθορίζουν την ατμόσφαιρα, φιλτράρουν το φως, δένουν με τα υφάσματα επίπλωσης και τα υπόλοιπα υλικά του χώρου.
Από την άλλη, όμως, δεν είναι απλώς ένα αισθητικό στοιχείο, είναι ταυτόχρονα και ένα τεχνικό υλικό, με σαφείς απαιτήσεις πυροπροστασίας, ιδιαίτερα όταν μιλάμε για δωμάτια, διαδρόμους, lobbies και κοινόχρηστους χώρους, όπου η κίνηση επισκεπτών είναι συνεχής.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι πιστοποιήσεις πυραντοχής, όπως η M1, η NFPA 701, αλλά και άλλες όπως η EN 13773, η B1 ή η BS 5867, παίζουν καθοριστικό ρόλο και συναντώνται συχνά στα επαγγελματικά υφάσματα κουρτινών. Στην πραγματικότητα, αποτελούν εργαλείο διαχείρισης ρίσκου για τον ιδιοκτήτη και ταυτόχρονα δείκτη επαγγελματισμού για τον αρχιτέκτονα, τον interior designer ή τον μελετητή που ορίζει τις προδιαγραφές.
Σε έναν χώρο φιλοξενίας, το ύφασμα της κουρτίνας καταλαμβάνει μεγάλα συνεχόμενα τμήματα του κελύφους, συχνά σε πλήρες ύψος, με full height κουρτίνες που αγκαλιάζουν ολόκληρες όψεις. Ταυτόχρονα είναι ένα ελαφρύ και εύκαμπτο υλικό, που σε περίπτωση επαφής με φλόγα μπορεί να πιάσει φωτιά και να συμβάλει στη διάδοσή της. Πολύ συχνά βρίσκεται κοντά σε ανοίγματα, σε φωτιστικά σώματα, σε θερμαντικά σώματα ή άλλες πηγές θερμότητας. Αν το ύφασμα δεν είναι πιστοποιημένο ως fire retardant (FR), σε περίπτωση φωτιάς μπορεί να επιταχύνει τη γρήγορη εξάπλωση της φλόγας και του καπνού, επηρεάζοντας άμεσα την ασφάλεια των επισκεπτών αλλά και τη νομική και επιχειρησιακή ευθύνη του ξενοδοχείου απέναντι στους ισχύοντες κανονισμούς και στους ελέγχους των αρχών.
Η πιστοποίηση πυραντοχής Μ1 είναι μία από τις πιο γνωστές ταξινομήσεις πυραντίστασης και χρησιμοποιείται κυρίως στη Γαλλία, αλλά και σε άλλες χώρες που υιοθετούν αντίστοιχα κριτήρια. Στην κλίμακα Μ0–Μ4, η κατηγορία M1 αντιστοιχεί σε δύσκολα αναφλέξιμο υλικό, δηλαδή σε ένα ύφασμα που θεωρείται μη εύφλεκτο ή ελάχιστα καύσιμο σε συνθήκες δοκιμής. Για τα υφάσματα κουρτινών, αυτό πρακτικά σημαίνει ότι το υλικό έχει δοκιμαστεί σε συγκεκριμένες εργαστηριακές συνθήκες, δεν φλέγεται εύκολα, δεν διαδίδει γρήγορα τη φλόγα στην επιφάνειά του και περιορίζει την ταχύτητα με την οποία η φωτιά μπορεί να κινηθεί πάνω του.
Για τον επαγγελματία που καλείται να επιλέξει ή να προδιαγράψει ύφασμα, η ένδειξη «M1» στα τεχνικά φυλλάδια αποτελεί σαφή ένδειξη ότι το ύφασμα είναι κατάλληλο για χώρους με αυξημένες απαιτήσεις ασφάλειας. Δεν είναι τυχαίο ότι η απαίτηση για M1 εμφανίζεται πολύ συχνά σε ξενοδοχεία, συνεδριακούς χώρους, θέατρα, αίθουσες εκδηλώσεων και γενικότερα σε κτήρια όπου συγκεντρώνεται κοινό.
Αντίστοιχα, η πιστοποίηση πυραντοχής NFPA 701 αποτελεί ένα test standard της National Fire Protection Association (ΗΠΑ) και εστιάζει στη συμπεριφορά των υφασμάτων στη φωτιά. Στο πλαίσιο αυτής της δοκιμής, εξετάζεται πόσο γρήγορα καίγεται το ύφασμα, αν στάζει φλεγόμενο υλικό κατά την καύση και αν η φλόγα διαδίδεται ή σβήνει μετά την απομάκρυνση της πηγής ανάφλεξης. Ένα ύφασμα που πληροί τις απαιτήσεις του NFPA 701 θεωρείται κατάλληλο για χρήση σε δημόσιους χώρους στην αγορά των ΗΠΑ και χρησιμοποιείται ευρύτερα ως σημείο αναφοράς και σε άλλα διεθνή projects.
Για τα ξενοδοχεία που απευθύνονται σε διεθνές κοινό ή ανήκουν σε αλυσίδες με global standards, η αναφορά σε NFPA 701 στα υφάσματα κουρτινών λειτουργεί ως ένα σχεδόν υποχρεωτικό specification. Πρόκειται για ένα ισχυρό επιχείρημα σε διεθνή έργα, όπου ο ιδιοκτήτης ή το brand επιθυμεί ενιαίο επίπεδο ασφαλείας σε όλες τις μονάδες του, ανεξαρτήτως χώρας.
Στην ευρωπαϊκή πραγματικότητα, πέρα από εθνικές κλίμακες όπως η M1, σημαντική θέση έχουν και standards όπως το EN 13773, το οποίο ταξινομεί τα υφάσματα ανάλογα με τη συμπεριφορά τους στη φωτιά. Το EN 13773 λειτουργεί ως ένα πλαίσιο αναφοράς για να αξιολογήσει κανείς αν ένα ύφασμα είναι κατάλληλο για χρήση ως κουρτίνα σε χώρους συνάθροισης κοινού και αν χρειάζεται να πληροί πιο αυστηρές απαιτήσεις, ανάλογα με τη χρήση του κτηρίου είτε αυτό είναι ξενοδοχείο, νοσοκομείο, θέατρο είτε κάποιος άλλος χώρος υψηλού ρίσκου.
Ανάλογα με τη χώρα, τη χρήση και τον τύπο του έργου, μπορεί κανείς να συναντήσει και άλλες ταξινομήσεις. Η κατηγορία B1, για παράδειγμα, στη γερμανική ταξινόμηση (schwer entflammbar), αντιστοιχεί επίσης σε δύσκολα αναφλέξιμο υλικό και ζητείται συχνά σε δημόσια κτήρια. Το BS 5867 αποτελεί βρετανικό standard ειδικά για υφάσματα κουρτινών και καθορίζει απαιτήσεις ως προς την αντοχή στη φωτιά. Σε ειδικές περιπτώσεις, όπως η φιλοξενία στη θάλασσα, συναντάμε και προδιαγραφές της International Maritime Organization (IMO), που αφορούν κρουαζιερόπλοια, επιβατηγά πλοία και αντίστοιχες μονάδες.
Σε ένα καθαρά ξενοδοχειακό project στην Ελλάδα, ειδικά όταν ο διάλογος γίνεται με αρχιτέκτονες, interior designers και ξενοδόχους, είναι πολύ συνηθισμένο να εμφανίζονται συνδυασμοί προδιαγραφών, όπως M1, B1 ή EN 13773 για την ευρωπαϊκή πλευρά και NFPA 701 για διεθνή ή chain ξενοδοχεία. Παράλληλα, ολοένα και συχνότερα ζητούνται πρόσθετες ιδιότητες στα υφάσματα, όπως antibacterial ή low VOC τόσο για λόγους υγιεινής όσο και για λόγους βιωσιμότητας και πιο πράσινου προφίλ.
Εξίσου σημαντικό είναι να γίνει σαφής διάκριση ανάμεσα σε ένα FR (fire retardant) ύφασμα και σε ένα απλό ύφασμα χωρίς ειδική επεξεργασία. Ένα ύφασμα μπορεί να είναι inherently FR, δηλαδή η ίνα του να έχει από τη φύση της ιδιότητες πυραντοχής, ή να έχει υποστεί συγκεκριμένη επιφανειακή επεξεργασία με ειδικά φινιρίσματα, ώστε να ανταποκρίνεται στα αντίστοιχα tests. Για τον μελετητή που προδιαγράφει υλικά σε ένα ξενοδοχειακό έργο, έχει μεγάλη σημασία να γνωρίζει τι ακριβώς ισχύει στην κάθε περίπτωση.
Το ερώτημα που ακολουθεί είναι πώς μπορεί ο αρχιτέκτονας ή ο interior designer να ενσωματώνει αποτελεσματικά τις πιστοποιήσεις πυραντοχής στις προδιαγραφές του. Αρχικά, χρειάζεται να ορίζει με σαφήνεια την απαίτηση, ώστε να μην υπάρχουν παρερμηνείες. Μια τυπική διατύπωση μπορεί, για παράδειγμα, να αναφέρει ότι όλες οι κουρτίνες δωματίων πρέπει να είναι από υφάσματα πιστοποιημένα ως fire retardant, με ελάχιστη ταξινόμηση M1 ή B1 ή αντίστοιχη, και με διαθέσιμο test report κατά EN 13773 ή NFPA 701, όπου αυτό απαιτείται.
Εξίσου χρήσιμο είναι να γίνεται διαχωρισμός ανάλογα με τον χώρο. Για τα δωμάτια μπορεί να προσδιορίζεται συνδυασμός blackout και sheer, πάντα με FR πιστοποίηση. Για τα lobbies, τα εστιατόρια και τους διαδρόμους μπορεί να προβλέπονται full height κουρτίνες με αντίστοιχες πιστοποιήσεις πυραντοχής, ανάλογα με το αν ο χώρος είναι χώρος συνάθροισης κοινού ή έχει άλλο χαρακτήρα.
Παράλληλα, δεν πρέπει να ξεχνιέται η αισθητική διάσταση. Το γεγονός ότι ένα ύφασμα είναι FR δεν αρκεί από μόνο του για να ενταχθεί σε ένα concept. Πρέπει να κάθεται σωστά στο design: να έχει το κατάλληλο χρώμα, τη σωστή υφή, το επιθυμητό βάρος και τον τρόπο που διαχέει το φως μέσα στο δωμάτιο ή τον κοινόχρηστο χώρο. Σε αυτό το σημείο, μια εξειδικευμένη εταιρεία υφασμάτων και κουρτινών για hospitality μπορεί να αποτελέσει πραγματικό συνεργάτη, προτείνοντας λύσεις που καλύπτουν ταυτόχρονα τις τεχνικές και τις αισθητικές απαιτήσεις.
Το όφελος από τη σωστή επιλογή πιστοποιημένων υφασμάτων είναι πολυεπίπεδο. Για τον επισκέπτη, η κουρτίνα είναι κάτι που βιώνει καθημερινά: θέλει να γράφει όμορφα στο φως, να προσφέρει blackout όταν χρειάζεται, να συμβάλλει στη θερμική άνεση του δωματίου και, στην ακραία περίπτωση ενός συμβάντος, να μην τροφοδοτεί τη φωτιά. Για τον αρχιτέκτονα ή τον interior designer, η σωστή προδιαγραφή σημαίνει υλικό που ανταποκρίνεται στο concept, πληροί τις απαιτήσεις πυροπροστασίας και μπορεί να περάσει από τεχνικούς ελέγχους χωρίς δυσάρεστες εκπλήξεις.
Για τον ξενοδόχο ή τον ιδιοκτήτη, οι σωστές πιστοποιήσεις πυραντοχής μεταφράζονται σε καλύτερη ασφάλεια για τους επισκέπτες, σαφή κάλυψη απέναντι σε κανονισμούς και ελέγχους και ένα ισχυρότερο green & safe προφίλ, ειδικά όταν οι FR ιδιότητες συνδυάζονται με θερμομονωτικές επιδόσεις και ενεργειακά οφέλη.
